Category Archives: Op wandel in de wijngaard

Clos Montmartre: Parijse wijngaard met een geschiedenis

Toeval bestaat niet. Nadat we met de familie onze intrek genomen hebben in een oertypische AirBnb-flat op Montmartre, trekken we erop uit om de omgeving te verkennen. Al na enkele minuten stoten we op de “Clos Montmartre”, een heuse Parijse wijngaard met een geschiedenis.

De Clos Montmartre is gelegen aan de achterkant van het herenhuis in de Rue Cortot. In de negentiende en begin twintigste eeuw was dit de uitvalsbasis voor beroemde kunstenaars als Renoir en Sézanne. Tegenwoordig biedt het onderdak aan het Musée de Montmartre: een klein maar charmant museum gewijd aan de geschiedenis van Montmartre en zijn kunstenaars.

Montmartre kent vreemd genoeg een lange wijnbouwgeschiedenis. In de twaalfde eeuw plantten de zusters van de plaatselijke abdij de eerste stokken op de flanken van de heuvel. Op z’n hoogtepunt was liefst driekwart van de Parijse heuvel bedekt met wijnranken. Maar in 1928 was het verhaal over en verdween de laatste wijnstok om plaats te maken voor de oprukkende stad.

wijngaard_montmartreOm een groot immoproject te dwarsbomen besloot het stadsbestuur van Montmartre in 1933 tot de aanleg van een nieuwe wijngaard op de stijle helling langs de Rue du Sable. Meer dan 2000 stekjes vitis vinifera moesten zorgen voor de verzekerde aanvoer van blauwe druiven voor het maken van een plaatselijke wijn.

Bij het inplannen van de wijngaard hadden de ontwerpers weinig oog voor ideale omstandigheden voor het rijpen van de druiven. De wijngaard ligt op een noordelijke helling, waardoor ze geen extra zonnewarmte kan verzamelen. Bovendien zijn in de loop van de jaren afgestorven plantjes van de oorspronkelijke rassen Gamay en Pinot Noir deels vervangen door druiven vanuit alle Franse wijnregio’s.  Een heuse complantation dus, maar wel eentje waarvan de rijpingsduur van de rassen aanzienlijk uit elkaar ligt. Optimale rijpheid is hier een relatief begrip. Door de beschutte ligging is natuurlijke ventilatie moeilijk waardoor ziektes goed gedijen.

In de loop der jaren hebben beheerders getracht om de kwaliteit van de druiven op te voeren. Er zouden diverse hybride druivenrassen aangeplant zijn die resistenter zijn tegen de gangbare ziektes; rassen die elders in Frankrijk  totaal verboden zijn. Maar hou het stil, want geen enkele officiële bron bevestigt deze these. Maar het “foxy” karakter van deze Parijse wijn zou wel in die richting kunnen wijzen.

clos-montmartre-cuvee-2016-rouge-et-rose

Je had het al begrepen: een Clos Montmartre zal niet snel 90+ scores behalen in de grote wijngidsen. Er wordt trouwens maar weinig van gemaakt. Een normaal jaar is goed voor 1200 flesjes rood of rosé van 50 cl. Allemaal genummerd, origineel gelabeled en verkocht voor het goede doel tijdens de jaarlijkse Fêtes des Vandanges de Montmartre in oktober. Wil je’r eentje in huis halen? Als je geluk hebt kun je in de museumshop op Montmartre nog wel een flesje op de kop tikken. Aan 40 euro, alsjeblieft. Er zijn betere keuzes om je geld aan te besteden, maar als curiosum kan dit wel tellen. Pour la bonne cause.

 

Foto’s: Comité des Fêtes des Vendanges de Montmartre

Links:

https://www.facebook.com/FeteDesVendangesDeMontmartre/

https://www.comitedesfetesdemontmartre.com

Zotzenberg

Op wandel in de wijngaard: vijf gekken op de Zotzenberg

Al wandelend doorheen de wijngaard begrijp je meer over de wijn die er zijn oorsprong vindt. Het uitzicht, de cultuur, de natuur (en helaas soms ook de pesticiden) krijg je er gratis bij. Onlangs verzeilde ik met vijf wijngekken in de Elzas. We sloten een leerrijke driedaagse af met een wandeling doorheen de beroemde Grand Cru Zotzenberg in Mittelbergheim. Een sfeerverslag. 

Mittelbergheim, één van “les plus beaux villages en France” is een klein dorpje in het pittoreske noorden van het wijngebied van de Elzas. De Sentier Viticole de Mittelbergheim vertrekt even buiten het dorp, op een parking langs de weg naar Barr. Enkele infopanelen wijzen de weg en vertellen het aparte verhaal van de Grand Cru Zotzenberg.

SONY DSC

Want Zotzenberg staat voor Sylvaner. Deze van oorsprong Oostenrijkse druif maakt hier al eeuwen de dienst uit, maar  wordt wel vaker als het lelijke eendje weggezet tussen de “edele” rassen Riesling, Gewürztraminer, Pinot Gris en Muscat. Toen de Zotzenberg in 1992 tot Grand Cru promoveerde werd Sylvaner wederom niet opgenomen bij de toegelaten rassen. Het eerherstel kwam er in 2005 en zo is Zotzenberg tot vandaag de enige Grand Cru uit de Elzas waarin Sylvaner toegelaten is. Sylvaner is hier momenteel goed voor 40% van de aanplant.

Wandelen over de Zotzenberg is geen topsport. De Zuid-Oost georiënteerde helling ligt  vriendelijk glooiend te baden in de zon, die in de Elzas vaak van de partij is. Als wandelaar heb je de keuze tussen verschillende parcours, maar om verloren te lopen moet je echt wel moeite doen. Mittelbergheim blijft steeds in zicht en ook de ruïne van Haut Andlau, die boven alles uit toornt, is een makkelijk oriëntatiepunt.

Tijdens de wandeling kunnen we het terroir van Zotzenberg als het ware proeven. Het is begin mei en zolang we in de beschutting van de zonovergoten helling wandelen is de temperatuur aangenaam tot uitgesproken warm. Eenmaal boven, op de grens met Barr laat de wind zich voelen en koelt het serieus af.

Zotzenberg, Elzas

Voor de terroiristen onder ons: zoals wel vaker in de Elzas is de ondergrond van de Zotzenberg een ware lappendeken. Al wandelend valt het op dat haast elk perceel een andere bodemkleur heeft. De toplaag bestaat vooral uit klei en leem, in wisselende samenstellingen, met hier en daar een stevige dosis kalksteentjes. In de ondergrond spelen kalkmergel en (ijzer)zandsteen de eerste viool. Waar meer kalk voorkomt staat voornamelijk Riesling aangeplant.

Mittelbergheim_maisons_alsace

Sluit je het rondje door de wijnvelden af met een ommetje door Mittelbergheim, spring dan zeker eens binnen bij wijnmakers als Rietsch, Boeckel of Rieffel. Sla een flesje Sylvaner in en trek het open bij de picknick op één van de mooie schaduwplekjes aan het vertrekpunt. Een aanrader.

Foto’s: Tourisme Alsace